खरीप पीक
भुईमूग
भुईमूग हे भारतातील सर्वात महत्त्वाच्या तेलबिया पिकांपैकी एक असून खाद्यतेलाचा प्रमुख स्रोत आहे.
हे एक महत्त्वाचे अन्नधान्य व नगदी पीक असून शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात वाढ करण्यास आणि ग्रामीण उपजीविकेला बळकटी देण्यास महत्त्वाची भूमिका बजावते.
शेंगवर्गीय पीक असल्यामुळे भुईमूग नायट्रोजन स्थिरीकरणाद्वारे जमिनीची सुपीकता वाढविण्यास मदत करते आणि पीक फेरपालटासाठी (Crop Rotation) अत्यंत उपयुक्त ठरते.
तुमच्या भुईमूग पिकाला फॉस्फरसची गरज का आहे?
मुळांची वाढ आणि
गाठींची निर्मिती
फॉस्फरस मुळांच्या सशक्त वाढीस चालना देतो तसेच मुळांवरील गाठींची निर्मिती वाढवतो. या गाठी जैविक नायट्रोजन स्थिरीकरणासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असून भुईमूग पिकाच्या चांगल्या वाढीस मदत करतात.
ऊर्जेचे वहन आणि
सुरुवातीची वाढ
फॉस्फरस हा ATP निर्मितीसाठी आवश्यक अन्नद्रव्य आहे. त्यामुळे पिकाची सुरुवातीची वाढ जोमदार होते, पीक चांगले स्थिरावते आणि फुलधारणेला चालना मिळते.
शेंगांची वाढ
आणि उत्पादन
फॉस्फरसचा पुरेसा पुरवठा झाल्यास खुंट्या (पेग) तयार होण्याची प्रक्रिया आणि शेंगांची वाढ सुधारते. त्यामुळे उत्पादनात वाढ होते तसेच बियांतील तेलाचे प्रमाणही वाढण्यास मदत होते.
भुईमूग
खताची योग्य मात्रा (किलो प्रति हेक्टर)
N
12.5
P
25
K
-
S
20
सूक्ष्म पोषक
लोह (आयर्न)
10
किलो प्रति हेक्टर
जस्त (झिंक)
5
किलो प्रति हेक्टर
TSP डोस: P ची गरज पूर्ण करण्यासाठी (किलो प्रति हेक्टर)
डोस
55
वापराची योग्य पद्धत
पेरणीच्या वेळी बी-बियाणे-खत पेरणी यंत्राद्वारे वापरा
निवडक राज्ये: गुजरात
प्रमुख उत्पादक राज्ये: आंध्र प्रदेश, गुजरात, कर्नाटक, मध्य प्रदेश, राजस्थान, तमिळनाडू, तेलंगणा
स्रोत: पीक माहिती
–